Douglas hout heeft een aantal duidelijke nadelen die je beter kent voordat je ermee aan de slag gaat. Het hout werkt sterk, dat wil zeggen dat het krimpt en uitzet door wisselingen in vocht en temperatuur. In droge periodes kan douglas scheuren, en bij veel regen zwelt het op. Dat is het meest genoemde nadeel van douglas hout, en het heeft directe gevolgen voor hoe je het verwerkt en onderhoudt.
Krimpen en scheuren: de werking van douglas hout
Douglas is een houtsoort die gevoelig reageert op vochtwisselingen. Wanneer het lang droog en warm is, verliest het hout vocht en krimpt het. Dat leidt al snel tot scheurtjes, vooral aan het oppervlak of aan de uiteinden van planken en balken. Dit noem je werking, en bij douglas is die werking relatief groot vergeleken met sommige andere houtsoorten.
Scheuren in douglas zijn meestal oppervlakkig en tasten de constructieve sterkte niet aan. Maar ze zijn wel ontsierend, zeker als je het hout zichtbaar toepast, bijvoorbeeld voor een terras, een overkapping of gevelbekleding. Je kunt de werking beperken door het hout te laten acclimatiseren voor verwerking, door het op de juiste manier te monteren met voldoende speling, en door het regelmatig te behandelen met olie of beits.
Onderhoud is noodzakelijk, niet optioneel
Douglas hout heeft zonder behandeling weinig weerstand tegen de zon. Uv-straling tast de bovenkant van de houtvezel aan, waardoor het hout snel vergrijst. Dat vergrijzen is op zichzelf niet schadelijk, maar het oppervlak wordt wel ruwer en minder aantrekkelijk. Wil je de natuurlijke kleur bewaren, dan moet je regelmatig olie, beits of een andere beschermende laag aanbrengen. Denk aan minimaal één keer per jaar, afhankelijk van de weersomstandigheden en de ligging.
Dit maakt douglas arbeidsintensiever in onderhoud dan houtsoorten als thermisch gemodificeerd hout of composiet. Voor wie weinig tijd wil besteden aan onderhoud, is douglas daardoor niet altijd de handigste keuze.
Splinters en ruwheid bij onbehandeld douglas
Douglas hout heeft een vrij grove nerf en kan bij verwering snel splinters geven. Op plekken waar mensen blootsvoets lopen, zoals een terras of een vlonder, is dat een praktisch probleem. Onbehandeld of verwaarloosd douglas wordt ruw aan het oppervlak. Regelmatig schuren en opnieuw behandelen lost dit op, maar ook dat vraagt tijd en geld.
Niet geschikt voor elk klimaat en elke toepassing
Douglas heeft van nature een redelijke duurzaamheidsklasse (klasse 3 tot 4 volgens de Europese norm), maar dat betekent dat het zonder behandeling matig bestand is tegen aanhoudend vochtige omstandigheden. In grondcontact of bij permanente blootstelling aan water veroudert douglas relatief snel. Voor gebruik in de grond, zoals palen of een fundering, is douglas in principe niet geschikt tenzij het extra verduurzaamd is.
Vergelijk je douglas met houtsoorten als lariks of bangkirai, dan scoort douglas minder goed op duurzaamheid in natte omstandigheden. Bangkirai heeft een hogere duurzaamheidsklasse en heeft daardoor minder onderhoud nodig in een vochtige omgeving.
Prijs-kwaliteitverhouding in perspectief
Douglas is in vergelijking met tropisch hardhout relatief betaalbaar, en dat is een reden waarom veel mensen het kiezen. Maar de onderhoudskosten tellen mee. Als je jaarlijks olie of beits nodig hebt, dan lopen die kosten over de jaren op. Tel je die bij de aanschafprijs op, dan is het prijsverschil met duurdere, onderhoudsarme alternatieven kleiner dan het op het eerste gezicht lijkt.
De nadelen van douglas hout zijn niet onoverkomelijk, maar ze vragen wel een bewuste keuze. Weet je dat het hout gaat werken, dat je het regelmatig moet behandelen en dat het in permanent vochtige situaties minder duurzaam is, dan kun je daar bij de verwerking en het gebruik rekening mee houden. Wie weinig tijd wil steken in onderhoud of het hout in grondcontact wil gebruiken, is met een andere houtsoort vaak beter af.