Lak verwijderen van hout doe je het effectiefst met een chemische lakafbijter, een heteluchtpistool of schuurpapier, afhankelijk van hoeveel lagen er op het hout zitten en hoe gedetailleerd het oppervlak is. Elke methode werkt, maar de keuze maakt een groot verschil in hoe snel je klaar bent en hoeveel moeite het kost.
Welke methode past bij jouw situatie?
Bij dunne of recente laklagen volstaat schuren vaak al. Gebruik grof schuurpapier (korrel 60 of 80) om de bovenste laag weg te halen en werk daarna bij met fijner papier (korrel 120 tot 180) voor een glad oppervlak. Dit is de simpelste aanpak, maar bij dikke of meerdere lagen kost het veel tijd en lichamelijk werk.
Een heteluchtpistool is handig bij grote, vlakke oppervlakken zoals vloerplanken of deuren. Het apparaat verwarmt de lak zodat die zacht wordt en je hem met een plamuurmes of schraper kunt losmaken. Houd het pistool op zo’n 10 tot 15 centimeter afstand en beweeg het langzaam heen en weer, zodat je het hout niet verschroeit. Werkt goed, maar let op: bij oude lak (voor circa 1970) bestaat een kleine kans op lood, zeker in oudere woningen. Bij twijfel eerst laten testen.
Chemische afbijter is de beste keuze voor geprofileerd hout, lijstwerk, trapleuningen of andere ingewikkelde vormen waar een schraper niet bij kan. Breng de afbijter royaal aan met een kwast, laat hem de aangegeven inwerktijd staan (meestal 15 tot 30 minuten, maar volg altijd het etiket) en schraap de losgekomen lak daarna weg. Herhaal dit zo nodig bij hardnekkige plekken.
Lak verwijderen van hout met lijnolie: alleen voor kleine spatten
Opgedroogde lakspatten op hout of tegels kun je verwijderen met lijnolie. Breng lijnolie aan op een doek en leg die ongeveer een minuut op de vlek. De lak wordt zachter en laat dan los. Dit werkt goed voor kleine ongelukjes, maar is geen methode om een volledig gelakt oppervlak te strippen.
Stap voor stap: lak afbijten met chemische afbijter
- Zorg voor goede ventilatie en draag handschoenen en een bril. Chemische afbijters zijn bijtend.
- Dek de vloer en omliggende oppervlakken af met folie of kranten.
- Breng de afbijter dik en gelijkmatig aan met een brede kwast.
- Wacht de inwerktijd af. Leg eventueel een stuk folie over het oppervlak zodat de afbijter niet uitdroogt.
- Schraap de losse lak weg met een plamuurmes. Voor smalle profielen gebruik je een oud mes, een tandenstoker of een stukje staaldraad.
- Verwijder resten met een doek gedrenkt in terpentine of water, afhankelijk van het soort afbijter.
- Laat het hout goed drogen voordat je het schildert, lakkeert of behandelt.
Veelgemaakte fouten bij het verwijderen van lak
Te weinig inwerktijd geven is de meest gemaakte fout bij chemische afbijter. Je bent dan geneigd om harder te schuren of te schrapen, wat het hout beschadigt. Geduld is hier het goedkoopste gereedschap. Schep ook niet te veel afbijter tegelijk weg: werk in kleine secties zodat de vloeistof altijd nat blijft en blijft werken.
Bij het heteluchtpistool geldt: te dicht op het hout of te lang op één plek blijven leidt tot brandplekken die je er daarna niet meer uit krijgt. Combineer het pistool altijd met een schraper die je direct achter de warmte aan beweegt.
Een andere valkuil is te vroeg doorschuren. Als de afbijter zijn werk nog niet af heeft, zit je resterende lak juist dieper in het hout te wrijven. Wacht dus tot de lak duidelijk gerimpeld of los is.
Na het verwijderen: hout klaarmaken voor de volgende stap
Schuur het hout na het lak verwijderen altijd licht op met fijn schuurpapier (korrel 150 tot 180) om het oppervlak glad te maken en eventuele restanten weg te halen. Poets het stof daarna weg met een droge of licht vochtige doek. Pas daarna is het hout klaar om te schilderen, te lakken of te oliën.
Lak verwijderen van hout lukt goed als je de methode afstemt op het oppervlak en de dikte van de laklaag. Neem voldoende tijd, werk veilig en zorg dat het hout droog en schoon is voordat je verder gaat. Dan ben je gegarandeerd klaar voor een nieuw, mooi resultaat.